
Cẩm nang
Tobata Gion Oyama Kasa là một lễ hội truyền thống được tổ chức trong 3 ngày bao gồm thứ Bảy tuần thứ tư của tháng 7 hàng năm tại quận Tobata, thành phố Kitakyushu, tỉnh Fukuoka. Lễ hội này được biết đến là một trong ba lễ hội mùa hè lớn nhất của tỉnh Fukuoka, cùng với Hakata Gion Yamakasa và Kokura Gion Taiko. Lễ hội đã được chỉ định là Tài sản Văn hóa Dân gian Quan trọng của quốc gia và được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể vào năm 2016. Đặc điểm nổi bật nhất của lễ hội này là sự thay đổi diện mạo từ 'Nobori-yama' (xe cờ) vào ban ngày sang 'Chochin Oyama Kasa' (xe đèn lồng) vào ban đêm. Ban ngày, các xe được trang trí bằng các tấm màn và cờ, nhưng khi đêm xuống, chúng biến thành những chiếc xe đèn lồng hình kim tự tháp cao khoảng 10 mét, nặng 2,5 tấn với 309 chiếc đèn lồng thắp sáng. Sự thay đổi đầy năng động này là một cảnh tượng hiếm thấy trên khắp Nhật Bản.
Nguồn gốc của lễ hội này bắt nguồn từ thời kỳ Edo, cụ thể là vào năm 1802 (năm Kyo-wa thứ 2). Khi đó, một dịch bệnh đã bùng phát tại khu vực Tobata, và sau khi các nghi lễ cầu nguyện tại đền thờ đã thành công, một xe diễu hành để bày tỏ lòng biết ơn đã được dâng lên vào năm 1803. Trong lịch sử, lễ hội từng bị gián đoạn từ năm 1938 đến 1946 do ảnh hưởng của Chiến tranh Thái Bình Dương, nhưng đã được khôi phục vào năm 1947. Là một nét văn hóa gắn liền với địa phương, hiện nay lễ hội bao gồm 8 chiếc xe, trong đó 'Oyama Kasa' do người trưởng thành (từ học sinh cấp 3 trở lên) khiêng và 'Waka Yamakasa' do học sinh trung học khiêng. Ngoài ra, lễ hội còn giữ gìn truyền thống nghiêm ngặt về 'cấm phụ nữ' (nyonin kinsei), nơi việc vận hành các trạm dừng chân tại các khu vực vào tháng 7 chỉ do nam giới đảm nhiệm.
Điểm nhấn của lễ hội là 'Kyousen-kai' (buổi trình diễn đối kháng) diễn ra vào tối thứ Bảy. Các xe diễu hành sẽ diễu hành quanh khu vực Công viên Asao số 1 trước tòa thị chính quận Tobata, thi đua với nhau để thể hiện uy thế của từng khu vực. Đặc biệt, quá trình nâng cao các tầng đèn lồng từ 5 tầng lên đến 12 tầng là một cảnh tượng cực kỳ mãn nhãn. Mỗi chiếc đèn lồng đều thắp nến, và các thành viên khiêng xe phải di chuyển cực kỳ nhanh nhẹn để giữ cho ngọn lửa không bị tắt ngay cả khi đang di chuyển mạnh mẽ. Ngoài ra, màn diễu hành của xe Tenrai-ji Oyama Kasa khi chạy dốc một cách dũng mãnh cũng là một cảnh tượng hùng tráng. Về mặt âm nhạc, nhịp điệu sôi động của 'Otarou Hayashi' với tiếng trống và tiếng chiêng cùng tiếng hô 'Yoitsa, Yoitsa' của những người khiêng xe sẽ đẩy không khí lễ hội lên cao trào.
Lễ hội Tobata Gion Oyama Kasa chỉ diễn ra trong 3 ngày: thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ Nhật của tuần thứ tư tháng 7 hàng năm. Thời điểm được đề xuất nhất là tối thứ Bảy để xem buổi trình diễn đối kháng. Để chiêm ngưỡng cả hai hình thái 'Nobori-yama' ban ngày và 'Chochin Oyama Kasa' ban đêm, bạn nên lưu trú tại đây từ chiều đến tối. Đặc biệt, cảnh tượng các xe diễu hành với đèn lồng thắp sáng đã được công nhận là một cảnh quan đêm di sản văn hóa tuyệt đẹp. Tùy vào từng ngày, bạn có thể thấy các nghi lễ khác nhau như lễ hội tại các đền thờ vào thứ Sáu hoặc nghi lễ 'Oshioi-kumi' tại vịnh Dohai vào thứ Bảy.
Thông qua việc tham quan, bạn có thể cảm nhận trực tiếp âm thanh của 'Gion Hayashi' – âm nhạc truyền thống Nhật Bản với tiếng trống, tiếng chiêng và tiếng sáo. Bạn cũng có thể thấy sự năng động của các thế hệ qua hình ảnh các em nhỏ tham gia 'Kodomo Yamakasa' với những chiếc xe có bánh xe. Mỗi chiếc xe diễu hành đều có những họa tiết trang trí đặc trưng (như Hotei của xe Nishidai hoặc Daikokuten của xe Higashidai), việc so sánh các thiết kế này là một trải nghiệm thú vị.
Trung tâm của lễ hội là khu vực quanh Công viên Asao số 1, trước tòa thị chính quận Tobata, thành phố Kitakyushu. Do các xe diễu hành di chuyển trong không gian hẹp, bạn sẽ có cảm giác vô cùng chân thực và gần gũi. Xung quanh khu vực này cũng có các đền thờ quan trọng như Tobata Hachiman-gu, Ebisu Jinja, giúp bạn cảm nhận sâu sắc hơn về nền tảng tâm linh của lễ hội.