Cẩm nang
Oharaesiki là một nghi lễ quan trọng dựa trên quan niệm truyền thống của Nhật Bản. Đặc biệt, nghi lễ diễn ra vào tháng 6 được gọi là 'Nagoshi no Harae', được thực hiện tại các đền thờ trên khắp cả nước vào khoảng ngày 30 tháng 6, đánh dấu thời điểm giữa năm. Mục đích của nghi lễ này là để tẩy sạch 'Kegare' (sự ô uế, điều không may) tích tụ trong thân tâm và cầu nguyện cho sự thanh khiết, lấy lại trạng thái nguyên bản của bản thân.
Điểm đặc trưng nhất là nghi thức bước qua 'Chino-wa' (vòng cỏ lớn) được đặt trong khuôn viên đền. Việc bước qua vòng tròn kết từ cỏ Chigaya này giúp rũ bỏ những điều không may của nửa năm vừa qua và cầu chúc cho sức khỏe, sự bình an trong nửa năm tới. Đây không chỉ là một nghi thức đơn thuần mà còn là biểu tượng của tinh thần tôn trọng sự 'thanh khiết' mà người Nhật luôn gìn giữ từ xưa.
Nguồn gốc của Oharae rất lâu đời, bắt nguồn từ nghi lễ 'Misogi-harae' của thần Izanagi được ghi chép trong các bộ sử cổ nhất của Nhật Bản như Kojiki và Nihon Shoki. Năm 701, nghi lễ này đã được quy định là một trong những nghi thức cung đình trong Luật Đại Bảo. Đến thời Heian, nghi lễ này cũng được nhắc đến trong các văn bản pháp luật, minh chứng cho một truyền thống có lịch sử hơn một thiên niên kỷ.
Qua các thời kỳ, dù có những giai đoạn nghi lễ cung đình tạm gián đoạn, nhưng vào thời Minh Trị, nó đã được tái lập và trở thành một sự kiện thường niên tại các đền thờ trên khắp Nhật Bản vào khoảng ngày 30 tháng 6 hàng năm. Lễ hội 'Nagoshi no Harae' vào tháng 6 cùng với 'Toshi-koshi no Harae' vào cuối tháng 12 được gọi chung là 'Oharae', đóng vai trò quan trọng trong việc thanh tẩy các cột mốc chuyển giao của năm.
Điểm nhấn của Oharae chính là nghi thức 'Bước qua vòng cỏ Chino-wa'. Hình ảnh mọi người bước qua vòng tròn lớn kết từ cỏ tạo nên một ấn tượng thị giác mạnh mẽ. Ngoài ra, một số đền thờ còn tổ chức nghi thức 'Hitogata Nagashi'. Trong nghi thức này, người tham gia viết tên và tuổi lên một mảnh giấy trắng hình người, sau đó chạm mảnh giấy vào cơ thể để chuyển giao 'vết nhơ' (kegare) rồi thả trôi trên sông hoặc đốt đi để thanh tẩy hoàn toàn tội lỗi và sự ô uế.
Một số nơi còn có các hình thức độc đáo khác. Ví dụ, tại đền Kasama Inari ở tỉnh Ibaraki, có nghi thức 'Xe ô tô bước qua vòng cỏ' để cầu nguyện an toàn giao thông. Hay tại đền Kitano Tenmangu ở Kyoto, một 'Đại vòng cỏ Chino-wa' với đường kính khoảng 5 mét được dựng lên. Sự đa dạng về quy mô và hình thức tùy theo từng địa phương chính là sức hút đặc biệt của nghi lễ này.
Nagoshi no Harae đánh dấu sự chuyển giao sang mùa hè. Tháng 6 là thời điểm bắt đầu mùa mưa tại Nhật Bản, thời tiết có thể ẩm ướt và nóng, nhưng tại khuôn viên đền thờ, bạn có thể cảm nhận được luồng năng lượng tươi mới cùng tiếng gió và tiếng nước mát lành. Thời gian tổ chức tùy thuộc vào từng đền thờ. Ví dụ, tại đền Kamigamo, nghi thức bước qua vòng cỏ có thể diễn ra vào buổi sáng, trong khi nghi lễ thả giấy Hitogata diễn ra vào buổi tối, tạo nên bầu không khí huyền ảo khác biệt giữa ngày và đêm.
Khách tham quan không chỉ đứng xem mà có thể trực tiếp thực hiện nghi thức 'Bước qua vòng cỏ'. Quy tắc cơ bản là bước qua 3 lần theo hình số 8 (Trái - Phải - Trái). Ngoài ra, bạn có thể trải nghiệm việc dùng 'Hitogata' để thanh tẩy bản thân. Một nét văn hóa ẩm thực thú kèm theo là thưởng thức bánh 'Minazuki' – một loại bánh truyền thống làm từ bột gạo trắng rắc đậu đỏ, tượng nhau cho sự mát mẻ để xua tan cái nóng và cầu chúc sức khỏe.
Khi ghé thăm các đền thờ tổ chức lễ hội, du khách thường kết hợp tham quan các địa danh lân cận. Ví dụ, nếu đến đền Dazaifu Tenmangu ở Fukuoka, bạn có thể dạo bước trên những con phố cổ kính, ghé thăm các quán cà phê và chiêm ngưỡng kiến trúc lịch sử xung quanh. Việc kết hợp giữa tham quan đền thờ, thưởng thức ẩm thực mùa hè và khám phá cảnh quan lịch sử sẽ giúp bạn hiểu sâu sắc hơn về văn hóa Nhật Bản.
Khi tham gia, hãy giữ tâm thế tôn trọng một nghi lễ thiêng liêng. Không có quy định khắt strictly về trang phục, nhưng nên mặc đồ lịch sự, sạch sẽ. Vì tháng 6 khá nóng, bạn nên chuẩn bị trang phục thoáng mát, mũ và nước uống để tránh sốc nhiệt. Về thanh toán, hãy mang theo tiền mặt (Yên Nhật) để mua vật phẩm hoặc đóng lễ vật. Một số đền thờ có thể yêu cầu đặt trước hoặc gửi qua bưu điện. Khi chụp ảnh, hãy chú ý không làm phiền người xung quanh và tôn trọng không gian thiêng liêng của nghi lễ.