
Cẩm nang
Kyokusui no Utage (Tiệc nước trôi) là một nghi lễ truyền thống độc đáo của Nhật Bản, được tổ chức tại các khu vườn có dòng nước chảy. Trong nghi lễ này, người tham gia sẽ ngâm thơ và thưởng thức rượu khi chiếc chén trôi theo dòng nước đi qua trước mặt mình. Nghi lễ này còn được gọi là "Ryusho" (Lưu sa), một hình thức thưởng thức thơ ca và rượu hòa quyện cùng thiên nhiên một cách vô cùng tinh tế và giàu tính nghệ thuật.
Nguồn gốc của Kyokusui no Utage bắt nguồn từ Trung Hoa cổ đại. Vào ngày 3 tháng 3 (Lễ Thượng巳 - Thượng Tỵ) âm lịch, người xưa thường thực hiện các nghi thức tẩy trần bên dòng nước, từ đó phát triển thành hình thức "Lưu sa khúc thủy" (thả chén trôi theo dòng nước để thưởng tiệc). Một trong những điển tích nổi tiếng nhất là bữa tiệc tại Lan Đình của Vương Hy Chi thời Đông Tấn, nơi có bản thảo 'Lan Đình Tự' lừng danh.
Tại Nhật Bản, lịch sử của nghi lễ này rất lâu đời, được ghi chép trong 'Nihon Shoki' từ năm 485. Đến thời Nara, nghi lễ này trở thành một sự kiện thường niên vào ngày 3 tháng 3, và sau đó phát triển rực rỡ trong văn hóa cung đình và các gia tộc quý tộc thời Heian. Các dòng họ quyền quý như Fujiwara đã áp dụng phong tục này để tổ chức các buổi tiệc trên thuyền. Dù có những giai đoạn bị gián đoạn, nhưng ngày nay, Kyokusui no Utage đang được phục dựng và duy trì tại nhiều ngôi đền và khu vườn danh tiếng trên khắp Nhật Bản nhằm bảo tồn giá trị lịch sử.
Điểm hấp dẫn nhất của Kyokusui no Utage chính là sự kết hợp giữa dòng chảy của nước và nghệ thuật ngâm thơ. Người tham gia phải ngắm nhìn chiếc chén trôi đến trước mặt mình và ngâm một bài thơ theo thể thức quy định trước khi tiếp tục dòng chảy. Các buổi lễ hiện đại là cơ hội quý giá để chiêm ngưỡng lại lối sống và thú vui tao nhã của giới quý tộc xưa. Tùy vào địa điểm tổ chức, phong cảnh vườn cảnh và cách thức dàn dựng sẽ mang lại những trải nghiệm thị giác khác biệt.
Kyokusui no Utage chủ yếu được tổ chức để chào đón mùa xuân, tập trung vào tháng 3. Nhiều nơi tổ chức vào ngày 3 tháng 3 âm lịch hoặc các dịp tương đương. Ví dụ, tại đền Dazaifu Tenmangu (Fukuoka), lễ thường diễn ra vào Chủ Nhật đầu tiên của tháng 3. Đây là thời điểm tuyệt vời nhất để cảm nhận sự chuyển mình của thiên nhiên. Ngoài ra, một số nơi cũng có thể tổ chức vào mùa thu (tháng 11).
Tùy vào quy định của từng địa điểm, khách du lịch có thể tham gia trực tiếp hoặc chủ yếu là quan sát (xem lễ). Việc quan sát các chén rượu di chuyển theo dòng nước, trang phục truyền thống của người thực hiện và không gian tĩnh lặng của nghi lễ sẽ giúp bạn hiểu sâu sắc hơn về tinh thần và vẻ đẹp văn hóa Nhật Bản.
Nghi lễ này không giới hạn ở một nơi duy nhất mà được tổ chức tại nhiều địa danh lịch sử như: đền Dazaifu Tenmangu (Fukuoka), đền Akama Jingu (Yamaguchi), đền Kitano Tenmangu hay Jonangu (Kyoto), đền Ikuta (Hyogo), hay khu vườn Sengan-en (Kagoshima). Khi ghé thăm, bạn nên tìm hiểu trước về bối cảnh lịch sử của địa danh đó để có trải nghiệm trọn vẹn nhất.
Vì nghi lễ thường diễn ra trong khuôn viên đền đài hoặc vườn cảnh lịch sử, xin lưu ý: