Cẩm nang
Kiusu Shutei Burial Mounds là di tích mộ tập thể quy mô lớn được xây dựng vào cuối thời kỳ Jomon (khoảng 3.200 năm trước) tại thành phố Chitose, Hokkaido. Đặc điểm nổi bật nhất là cấu trúc 'Shutei-bo' độc đáo, nơi các hố hình tròn lớn được đào trên mặt đất và bao quanh bởi các gò đất cao. Di tích này sở hữu một trong những quần thể mộ Shutei-bo lớn nhất Nhật Bản. Được công nhận là di tích quốc gia vào năm 1979 và trở thành một phần của Di sản Thế giới UNESCO 'Nhóm di tích Jomon Hokkaido - Bắc Tohoku' vào năm 2021. Những đường nét của các gò đất khổng lồ được khắc ghi giữa thiên nhiên là minh chứng quý giá cho đời sống và tín ngưỡng của con người thời bấy giờ.
Tên gọi 'Kiusu' được cho là bắt nguồn từ từ 'Ki-ushi' trong tiếng Ainu, có nghĩa là 'nơi có nhiều cỏ tranh (kusa)'. Người ta suy đoán rằng khu vực này từng là một vùng đất ngập nước rộng lớn với nhiều cỏ lau mọc dày đặc. Cấu trúc của mộ Shutei-bo (mộ có gò bao quanh) là một chủ đề nghiên cứu khảo cổ học quan trọng để tìm hiểu về nguồn gốc và mục đích của chúng. Trước đây, nơi này từng được cho là một 'Chashi' (pháo đài), nhưng hiện nay đã được xác định rõ ràng là một khu mộ tập thể của thời kỳ Jomon. Đây được xem là những công trình quan trọng thể hiện sự gắn kết cộng đồng và lòng tôn kính đối với người đã khuất trong các khu định cư cổ xưa.
Điểm nhấn lớn nhất chính là quy mô và cấu trúc đồ sộ. Ví dụ, Mộ số 1 có đường kính ngoài khoảng 83m, là một trong những ngôi mộ lớn nhất có thể quan sát được từ bề mặt đất của thời kỳ Jomon. Tại Mộ số 2, độ cao của gò đất lên tới khoảng 5m với lượng đất được đào lên ước tính khoảng 3.400 mét khối. Việc xây dựng một cấu trúc quy mô như vậy bằng các công cụ thô sơ thời đó cho thấy sự đoàn kết và sức mạnh tập thể cực kỳ lớn của xã hội đương thời. Ngoài ra, các hiện vật như thanh đá (sekibo), cột đá dùng làm bia mộ, cùng các loại đồ gốm, công cụ đá và tượng đất (dogu) có trang trí cũng đã được khai quật tại đây, cung cấp những tư liệu không thể thiếu để hiểu về văn hóa tâm linh thời bấy giờ.
Di tích nằm trong một môi trường thiên nhiên tươi đẹp, mang lại những cảm nhận khác nhau theo từng mùa. Việc quan sát sự thay đổi của thảm thực vật xung quanh sẽ giúp bạn dễ dàng hình dung hơn về cảnh quan xưa cũ. Thời gian tham quan là từ 9:00 đến 17:00. Bạn nên ghé thăm vào ban ngày khi ánh sáng rõ ràng nhất để có thể quan sát chi tiết các đường nét nhấp nhô của gò đất và địa hình. Tuy nhiên, do tình trạng địa hình có thể thay đổi tùy theo mùa và thời tiết, bạn nên kiểm tra thông tin trước khi đến.
Tại đây, bạn có thể đi bộ trên các con đường mòn hoặc sàn gỗ quan sát được thiết kế sẵn để cảm nhận cận cảnh cấu trúc khổng lồ của các gò mộ. Việc trực tiếp quan sát sự nhấp nhô của địa hình sẽ mang lại trải nghiệm sống động hơn nhiều so với qua sách vở hay hình ảnh, giúp bạn hiểu được cách người xưa đã tạo ra những gò đất này và sử dụng không gian đó như thế nào. Ngoài ra, việc quan sát hình dáng của các loại đồ gốm, công cụ đá và cách sắp xếp các cột đá sẽ giúp bạn học hỏi sâu hơn về trình độ văn hóa và kỹ thuật cao của thời kỳ Jomon.
Gần di tích có 'Trung tâm Di sản Văn hóa Chôn lấp Thành phố Chitose'. Tại đây, nhiều hiện vật quý giá như đồ gốm, công cụ đá và thanh đá được khai quật từ Kiusu Shutei Burial Mounds được trưng bày, giúp bạn giải đáp những thắc mắc và tìm hiểu sâu hơn về những gì vừa trải nghiệm tại di tích.
Vì di tích nằm trong môi trường tự nhiên, dù đã có các lối đi được chỉnh trang nhưng về cơ bản đây là hoạt động đi bộ ngoài trời. Chúng tôi khuyến khích bạn mang giày đi bộ thoải mái. Để bảo vệ di tích và các cấu trúc cổ, nghiêm cấm việc đi vào các khu vực không được phép hoặc chạm vào các hiện vật/di tích. Việc chụp ảnh cảnh quan là được phép, nhưng hãy luôn tuân thủ các quy tắc ứng xử văn minh. Đối với các chi phí liên quan đến việc sử dụng cơ sở vật chất, vui lòng kiểm tra tại chỗ hoặc trên trang web chính thức.