Cẩm nang
"Heto Mato" là một nghi lễ lịch sử lâu đời được truyền lại tại khu vực Shimazaki, đảo Fukue, thành phố Goto, tỉnh Nagasaki. Sự kiện này đã được công nhận là Di sản Văn hóa Dân gian Quan trọng của quốc gia vào năm 1987. Điểm đặc biệt nhất của lễ hội chính là sự huyền bí khi nguồn gốc và ý nghĩa tên gọi của nó vẫn chưa được giải mã hoàn toàn. Việc duy trì một chuỗi các nghi lễ khác nhau trong cùng một sự kiện là một trường hợp cực kỳ hiếm thấy trong nghệ thuật dân gian Nhật Bản. Đây là dịp để cầu nguyện sự bảo hộ của thần linh, mong muốn sự phát triển của nghề nghiệp và xua đuổi điềm xấu, thể hiện trọn vẹn tinh hoa văn hóa của đảo.
Lịch sử của Heto Mato rất lâu đời, được nhắc đến trong cuốn 'Sách địa phương làng Sakiyama' xuất bản năm 1918. Theo truyền thuyết dân gian, nguồn gốc của nó có thể lên tới những năm 1890. Lễ hội này là một phần của nghi thức 'tính toán vận may năm mới' (toshidoshi), mang ý nghĩa thanh tẩy để đón nhận sức sống mới. Trong quá khứ, các hoạt động như kéo co hay tranh giành vật phẩm được dùng để dự đoán mùa màng và ngư nghiệp. Giữa bối cảnh nhiều truyền thống đang dần mai một, Heto Mato vẫn được gìn giữ như một di sản sống gắn liền với cộng đồng.
Lễ hội bắt đầu với 'Miya Sumo' (đấu vật tại đền) tại đền Shirahama. Những chàng trai trẻ thi đấu sức mạnh để mở màn cho lễ hội. Tiếp theo là nghi thức 'Hane-tsuki' đầy duyên dáng, nơi hai người phụ nữ mới cưới đứng trên thùng rượu và chơi trò đánh lông vũ, tượng trưng cho lời chúc con cháu đông đúc.
Một phần kịch tính khác là 'Tama-seri', nơi những thanh niên bôi nhọ đen lên người và tranh giành những quả cầu rơm. Sau đó là màn kéo co giữa các nam giới mặc trang phục truyền thống (fundoshi). Điểm nhấn cao trào nhất chính là sự xuất hiện của 'Đôi dép cỏ khổng lồ' (O-zorii) dài khoảng 3 mét. Đoàn người khiêng đôi dép tiến về đền Yamashiro tạo nên một cảnh tượng vô cùng hoành tráng và gắn kết cộng đồng.
Heto Mato được tổ chức vào Chủ Nhật thứ ba của tháng 1 hàng năm. Các hoạt động thường bắt đầu từ khoảng 1 giờ chiều. Vì tháng 1 tại Quần đảo Goto khá lạnh, bạn nên chú ý sự thay đổi nhiệt độ. Lời khuyên là hãy theo dõi trọn vẹn từ đầu đến cuối, từ đấu vật, Hane-tsuki cho đến màn rước đôi dép khổng lồ để cảm nhận hết không khí lễ hội.
Thay vì tham gia trực tiếp, du khách chủ yếu sẽ đóng vai trò là người quan sát các nghi lễ thiêng liêng. Bạn có thể đứng dọc theo các tuyến đường diễu hành bắt đầu từ đền Shirahama qua khu vực Shimazaki để chiêm ngưỡng các nghệ nhân trong trang phục truyền thống thực hiện các nghi thức cổ xưa.
Địa điểm diễn ra chính là khu vực Shimazaki, đảo Fukue, thành phố Goto. Các điểm tâm linh chính bao gồm đền Shirahama và đền Yamashiro. Bạn cũng có thể kết hợp tham quan các kiến trúc lịch sử và cảnh quan đặc trưng của đảo dọc theo lộ trình lễ hội.
Vì diễn ra vào tháng 1, việc chuẩn bị trang phục giữ ấm là bắt buộc. Hãy mang theo áo khoác dày, găng tay và miếng dán giữ nhiệt. Do các màn diễu hành và kéo co diễn ra rất sôi động và quyết liệt, hãy giữ khoảng cách an toàn để tránh bị ảnh hưởng và không làm gián đoạn các nghi lễ thiêng liêng của người dân địa phương.