Urabon (hay còn gọi là Obon) là một trong những nghi lễ Phật giáo quan trọng nhất trong mùa hè tại Nhật Bản. Có nguồn gốc từ thuật ngữ Sanskrit "Urabanna" (ám chỉ sự đau khổ), nghi lễ này mang ý nghĩa cứu rỗi các linh hồn. Tại Nhật Bản, Obon được biết đến rộng rãi là dịp để các gia đình và cộng đồng đón linh hồn tổ tiên trở về, bày tỏ lòng biết ơn và sự kết nối giữa các thế hệ.
Điểm nổi bật và Cách trải nghiệm
Trong suốt thời gian diễn ra Obon, khắp nơi trên Nhật Bản sẽ diễn ra các nghi thức tâm linh kết hợp với những cảnh sắc truyền thống vô cùng mãn nhãn.
*Lửa đón và tiễn đưa (Mukaebi & Okuribi)**: Người dân đốt lửa trước cửa nhà để dẫn đường cho linh hồn tổ tiên về nhà. Một trong những nghi lễ nổi tiếng nhất là Gozan no Okuribi tại Kyoto, nơi những ngọn lửa khổng lồ được thắp lên trên núi.
*Bày biện bàn thờ (Shoryodana)**: Đây là những chiếc bàn đặc biệt bày biện rau củ quả theo mùa và những vật phẩm mà người đã khuất yêu thích. Hình ảnh độc đáo về những con ngựa và bò làm từ dưa chuột và cà tím (gắn bằng đũa) là một biểu tượng văn hóa đặc trưng của Nhật Bản.
*Múa Bon Odori**: Mọi người tập trung tại các quảng trường hoặc phố mua sắm, nhảy múa quanh một đài cao (yagura). Vốn là điệu múa để an ủi linh hồn tổ tiên, hiện nay nó đã trở thành lễ hội cộng đồng sôi động của mùa hè.
*Cảnh sắc đêm hè**: Bạn có thể trải nghiệm sự giao thoa giữa đời thường và tâm linh qua ánh đèn lồng, pháo hoa và các món ăn chay (Shojin Ryori) thanh đạm.
Thời gian diễn ra
Thời gian Obon có sự khác biệt tùy theo từng vùng miền và tông phái.
*Thời gian phổ biến**: Thường diễn ra từ ngày 13 đến 16 tháng 8 theo Dương lịch.
*Theo Âm lịch**: Một số khu vực như Okinawa hoặc Amami sẽ tổ chức theo lịch âm (thường là từ ngày 13 đến 16 tháng 7 âm lịch).
Địa điểm và Cách di chuyển
Urabon không phải là một sự kiện tại một địa điểm cố định mà là một nét văn hóa trải dài khắp Nhật Bản.
*Tại gia đình**: Các nghi thức đốt lửa và bày bàn thờ được thực hiện ngay tại nhà.
*Tại đền chùa**: Các buổi lễ cầu nguyện và tụng kinh được tổ chức tại các ngôi chùa địa phương.
*Tại cộng đồng**: Các công viên, quảng trường hoặc đền thờ là nơi diễn ra các buổi múa Bon Odori.
Lưu ý khi tham gia
Thay vì là một sự kiện du lịch thuần túy, Obon là một nét sinh hoạt văn hóa ăn sâu vào đời sống. Nếu có dịp tham gia các nghi lễ tại gia đình hoặc đền chùa, hãy chú ý:
*Trải nghiệm ẩm thực chay**: Thưởng thức các món ăn thanh đạm từ rau củ và đậu phụ (Shojin Ryori) để hiểu thêm về sự trân trọng sự sống.
*Kết nối với lễ hội địa phương**: Hiểu về mối liên hệ giữa múa Bon Odori, pháo hoa và lửa tiễn đưa sẽ giúp bạn cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp mùa hè Nhật Bản.
Trang phục và Quy tắc ứng xử
Khi tham gia các nghi lễ tại đền chùa hoặc lễ hội địa phương, hãy lưu ý:
*Trang phục**: Khi tham gia lễ cầu nguyện hoặc thăm mộ, nên mặc trang phục lịch sự, nhã nhặn. Nếu tham gia múa Bon Odori hoặc xem pháo hoa, hãy chọn trang phục thoải mái và phù hợp với thời tiết nóng.
*Phép lịch sự**: Hãy giữ yên lặng và thể hiện sự tôn trọng trong suốt quá trình diễn ra nghi lễ. Khi làm việc với lửa hoặc đồ cúng, hãy chú ý an toàn cho bản thân và mọi người xung quanh.
*Đặt chỗ và Thanh toán**: Một số buổi lễ đặc biệt tại đền chùa có thể yêu cầu đăng ký trước. Vui lòng kiểm tra thông tin tại website chính thức của cơ sở đó.